Ở Việt Nam thường có tục thờ cúng tâm linh. Trong nhà mỗi gia đình thường có nhiều bàn thờ khác nhau: bàn độc gia tiên, bàn thờ thần tài thổ địa,… Trong đó có một bàn độc khá lạ lẫm mà có thể nhiều người chưa biết đến là bàn thờ vọng. bàn độc vọng là một loại bàn thờ mà những người sống ở xa quê, ít có điều kiện về nhà con trai trưởng dịp giỗ Tết lập nên. Ngày xưa bàn độc vọng còn khá xa lạ với nhiều người, nhưng ngày nay phần đông các gia đình trẻ thường sinh sống và lập nghiệp ở các thị thành lớn, không bộc trực về quê nhà nên họ thường lập bàn thờ vọng để tưởng nhớ về quê nhà.



cách cúng ông địa

Ở thời phong kiến, các quan trong triều đình tụ họp vọng bái thiên tử tức vái lạy từ xa. Những người ở nơi biên ải cũng lập hương án hướng về phía đế đô để làm lễ khi nghe tin vua chúa mất mà chưa đến dự đám tang được. Một số quan trong triều cúng lập một án hương hướng về phía quê nhà để làm lễ khi có người thân trong nhà mất mà chưa kịp về để chịu tang. Sau đó họ cáo quan về quê nhà và chịu tang 3 năm. Kể từ đó, thô tục này được truyền rộng rãi và truyền từ đời này đến đời khác, bàn thờ vọng chính thức được hình thức từ thời này. Những đứa ở gần quê, dù giàu hay nghèo cũng phái về nhà người con trai trưởng hoặc trưởng họ làm lễ trong dịp giỗ Tết, chú hoặc ông chú vẫn phải đền nhà cửa trưởng làm lễ dù cửa trưởng chỉ thuộc hàng thấp như cháu, chắt... Do đó, không có tục lập bàn độc vọng đối với đời thứ ba ngay tại quê. Nếu người con trưởng mất hoặc sống xa quê, người con thứ kế tiếp con trưởng được lập bàn độc chính, còn bàn độc tại nhà con trưởng là bàn độc vọng.

Hướng dẫn cách lập bàn độc vọng:

Muốn lập bàn độc vọng, gia chủ phải về quê nhà nơi từ đường để thưa với tiên sư tại bàn thờ chính, xin phép chuyển một vài lư hương phụ hoặc một đôi nén hương đang cháy giở, hoặc xin một chút tro cát trong bat nhang gia tiên, bác mẹ mà mới mất vài năm thì cũng xin tro cát trân nhang,và gói thành từng gói riêng và ghi tên vao ko lộn và mang đến bàn độc vọng để thắp tiếp.



cách cúng thần tài hàng ngày

Nếu có phòng riêng, để bàn thờ đặt ở một phòng riêng biệt để tăng vẻ tôn nghiêm. Với kiến trúc nhà ở phổ biến hiện thời, bàn thờ vọng thường được đặt ở một phòng biệt lập trên sân thượng. Đây là nơi thông thoáng nhất trong nhà, nơi giao thoa giữa đất trời giao hội được linh khí tốt, giúp cho việc phụng dưỡng trở thành nghiêm chỉnh và linh thiêng hơn. Nếu không có phòng riêng thì đặt kết hợp phòng khách, phải đặt cao hơn chỗ tiếp khách và sạch sẽ, ít người tương hỗ để tránh quấy rối đến bề trên. bàn độc đặt hướng về quê chính để gia chủ vái lạy thuận hướng về quê chính. Không nên đặt tại những chỗ uế tạp, cạnh lối đi, trừ trường hợp nhà quá hẹp. Những người mà sống trong khu tập thể thì chỉ đặt một lọ cắm hương đầu giường nằm của mình cũng đủ, miễn là có lòng thành kính, chẳng cần phải câu nệ hướng nào, cao thấp rộng hẹp ra sao.